Huwelijk en de echtscheiding

Je trouwt of gaat een geregistreerd partnerschap aan in algehele gemeenschap van goederen of onder huwelijksvoorwaarden. In het geval van algehele gemeenschap van goederen wordt ‘alles van allebei.’ De bezittingen en de schulden van beiden worden bij elkaar geveegd en gedeeld door twee. Tijdens het ja woord op het stadhuis gaan de vermogen over en weer.

In geval van huwelijkse voorwaarden blijven de vermogens van beide echtgenoten meestal gescheiden. Vaak wordt opgenomen dat hetgeen overblijft van het inkomen na aftrek van de kosten van huishouding, elk jaar op basis van 50% – 50% met elkaar wordt gedeeld (deze huwelijkse voorwaarde wordt echter wel opgenomen, maar zelden uitgevoerd… met alle gevolgen van dien).

Het huwelijk wordt weer beëindigd door de echtscheidingsbeschikking (afgegeven door de rechtbank) in te schrijven in het huwelijksregister van de burgerlijke stand. De enige grond voor echtscheiding is duurzame ontwrichting! Dit betekend niet meer en niet minder dan dat het voor de echtgenoten onmogelijk is samen verder te gaan. Wie de schuldige (of de meest schuldige) is aan de echtscheiding is geen vraag van juridische betekenis. Het is bijvoorbeeld niet zo dat er geen alimentatie betaald hoeft te worden wanneer een buitenechtelijke relatie de reden van de duurzame ontwrichting is.

Hierop bestaat één uitzondering. En echtgenoot kan een scheiding tegenhouden wanneer de andere echtgenoot een verzoek tot scheiding doet en wanneer het zicht op uitkeringen bij vooroverlijden van de andere echtgenoot zal verdwijnen of verminderen. De echtscheiding vindt dan geen doorgang zolang geen voorziening is getroffen. Dit recht om de echtscheiding tegen te houden vervalt wanneer de duurzame ontwrichting in overwegende mate te wijten is aan de echtgenoot voor wie de uitkering geldt.

Rechten en verplichtingen

Tijdens het huwelijk ben je bedolven geweest onder huwelijkse rechten en plichten. De meeste daarvan zijn zo voor de hand liggend dat je je niet eens beseft dat ze ook nog in het wetboek staan. Zo ben je als echtgenoten ‘elkander getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd en ben je verplicht elkaar het nodige te verschaffen’. Echtgenoten zijn elkaar verplicht ‘de tot het gezin behorende minderjarige kinderen te verzorgen en op te voeden en de kosten van die verzorging en opvoeding te dragen’.

En ook ‘de kosten van de huishouding, waaronder begrepen de kosten van verzorging en opvoeding van de kinderen, komen ten kosten van het gemene inkomen van de echtgenoten en , voor zover de inkomens ontoereikend zijn, komen deze kosten ten lasten van hun eigen inkomens in evenredigheid daarvan; voor zover de inkomens ontoereikend zijn, komen deze kosten ten lasten van het gemene vermogen en, voor zover ook dit ontoereikend is, ten lasten van de eigen vermogens naar evenredigheid daarvan.’

Er bestaan rechten ten aanzien van het bestuur van goederen. Zo staat’ een goed van de gemeenschap onder het bestuur van de echtgenoot van wiens zijde het in de gemeenschap is gevallen, voor zover niet de echtgenoten bij huwelijkse voorwaarden anders zijn overeengekomen.

Van veel rechten en plichten ben je tijdens het huwelijk nooit op de hoogte geweest. Laat staan dat je deze rechten en plichten precies volgend de wettelijke beschrijvingen hebt uitgevoerd. De rechten en plichten bij scheiding krijgen veel meer aandacht. Niet onbegrijpelijk natuurlijk. Waar eerst liefde en vertrouwen de basis waren voor de verdeling van baten en lasten, is dezelfde verdeling na een scheiding grotendeels een zakelijke aangelegenheid. De rechten en verplichtingen betreffende de omgang met kinderen, de verdeling van het vermogen en de onderhoudsverplichtingen (kinder- en partneralimentatie).

Naast het huwelijk kennen we ook het geregistreerd partnerschap als formele samenlevingsvorm. De regels van het huwelijk gelden, op een enkele uitzondering na, ook voor het geregistreerd partnerschap. Zo geldt bij beëindiging van een geregistreerd partnerschap geen maximale alimentatieduur. Deze wordt echter in het convenant meestal beperkt tot 12 jaar.

Ongehuwd samenwonende hebben vaak in een samenlevingscontract een aantal afspraken gemaakt over de verdeling van de kosten van de huishouding en het vermogen. Zelden vindt je een alimentatieverplichting opgenomen. Na beëindiging van een samenleving is er dus meestal geen recht op partneralimentatie. Er bestaat uiteraard wel recht op kinderalimentatie.

In mijn volgende blog zal ik ingaan op de scheidingsmelding.

Neem contact op voor het maken van een vrijblijvend en kosteloos kennismakingsgesprek of als u meer wilt weten over het huwelijk en de echtscheiding.

Namens Scheidingscenter:

Dhr. Alex Kanters

MfN Register-familie-Mediator

Deelnemer bij: